دکتر نرگس ظهرابی
Contact me
My Profile
Blog Author(s) دکتر نرگس ظهرابی
Previous Months Home Archive آذر ۸٩ آبان ۸٩ تیر ۸٩ اردیبهشت ۸٩ بهمن ۸۸ آذر ۸۸ آبان ۸۸ خرداد ۸۸ دی ۸٧ آبان ۸٧ خرداد ۸٧ دی ۸٦ اردیبهشت ۸٦ اردیبهشت ۸٥ اسفند ۸٤ امرداد ۸٤ بهمن ۸۳ امرداد ۸۳ دی ۸٢ خرداد ۸٢ دی ۸۱ آبان ۸۱ تیر ۸۱ دی ۸٠ شهریور ۸٠ تیر ۸٠ خرداد ۸٠ اردیبهشت ۸٠ فروردین ۸٠ اسفند ٧٩ بهمن ٧٩ دی ٧٩ More ...
      دکتر نرگس ظهرابی متخصص زنان و زایمان ()
ناباروری by: دکتر نرگس ظهرابی

 

 ناباروری چیست؟

ناباروری به صورت عدم توانایی در باردار شدن پس از یکسال ازدواج و نزدیکی بدون جلوگیری گفته می شود.

طیف وسیعی از ناباروری شامل عدم توانایی به پایان رساندن حاملگی نیز می شود. ناباروری حدود 6.1 میلیون آمریکایی و یا به عبارتی 10% جمعیت سنین باروری را در گیر نموده است.تا 15 درصد زوج ها در کشور ما با مشکل ناباروری مواجه می شوند که در این میان 40 درصد عامل بروز ناباروری در زنان ، 40 درصد در مردان و 20 درصد در هر دو زوج است.

 علل ناباروری در مردان چیست؟

این حوزه مشتمل بر علل متعددی است که وابسته به مشکلات تولید اسپرم  و یا انتقال آن می باشد. اولین تستی که در این خصوص به مراجعین توصیه می شود بررسی مایع منی می باشد.

تولید اسپرم ممکن است تحت تاثیر علل هورمونی ،  بیماریهای مزمن ، جراحی قبلی ،  بیماریهای دوران کودکی و فاکتورهای محیطی و شیوه خاص زندگی قرار گیرد. روشهای درمانی مختلفی برای هر کدام از علل ذکر شده به تفکیک وجود دارد.چند علت مهمتر در خصوص ناباروری با علت مردانه عبارتست از:

بلوک مسیر اسپرم

عفونتهای منتقله از راه جنسی

بیماریهای مزمن

اختلال در ارکشن (نعوذ)

اختلال در تولید اسپرم

تماس با مواد مخرب و آسیب رسان

ترومای ناحیه تناسلی

واریکوسل

 علل ناباروری در زنان چیست؟

لیست طولانی از این علل وجود دارد که به صورت خلاصه شامل موارد زیر است:

اختلالات تخمک گذاری ( سندرم تخمدان پلی کیستیک، ورزش قهرمانی، دیابت، کاهش وزن شدید، چاقی، استرسهای روحی)

انسداد لوله های فالوپ به علت بیماریهای التهابی یا اندومتریوز
آنومالی های مادرزادی که مشتمل بر اختلالات سیستم رحم و سرویکس است.
سن بالای 35 سال
اختلالات هیپوتالاموس، غده هیپوفیز، آدرنال و تیروئید
سطح بالای هورمون پرولاکتین
یائسگی زودرس

در میان این عوامل مشکلات تخمک گذاری شایع ترین عامل بروز ناباروری در زنان شناخته شده است

درمانهای موجود برای ناباروری چیست؟

القای تخمک گذاری

IUI یا انتقال اسپرم به داخل رحم

ICSI یا تزریق اسپرم به داخل سیتو پلاسم تخمک

IVF یا تلقیح آزمایشگاهی

اعمال جراحی لاپاراسکوپی

هیستروسکوپی

و ...

برای یک زوج نابارور چه آزمایشاتی انجام می شود؟

اولین اقدام تشخیصی برای زوج نابارور  آزمایش اسپرموگرام است. حدود 35 تا 45 درصد ناباروری ممکن است کلاً به دلیل علل مردانه باشد بنابر این با گرفتن یک آزمایش اسپرموگرام از شوهر مشخص می‌کنند که شوهر مشکل دارد و یا مشکل ندارد و بعد از آن است که برای زن یک سری آزمایش هورمونی (مانند تستهای تیروئیدی و آزمایشات فعالیت تخمدانها و ...) انجام می‌دهند و مشخص می‌کنند که کار تخمدان در چه وضعیتی است و بر اساس آن علت ناباروری تا حد زیادی مشخص می‌شود.

در مراحل بعدی در صورتیکه آزمایشات قبلی طبیعی باشد،  رادیوگرافی از رحم و لوله‌های رحمی زن یا همان هیسترو سالپنگوگرافی انجام می شود. با این کار می‌توان فهمید که  آیا لوله‌هایرحمی باز یا بسته است؟ رحم  سالم است یه خیر؟ شکل غیر عادی دارد یا نه؟ در مواردی که در هیستروسالپنگوگرافی یک ضایع پاتولوژی دیده شود، تأکید و کنترلش حتماً باید با یک روش دیگری مثل هیستروسکوپی یا هیستروسونوگرافی انجام گیرد.

گاهی به دنبال این آزمایشات و بررسی ها، لاپارسکوپی نیز لازم است. نهایتاً بر اساس مجموعه یافته ها، نقشه درمانی مشخص می شود. 

 

IUI چیست؟

 IUI    مخفف کلمه انگلیسی Intra Uterine Insemination و به معنی تلقیح داخل رحمی اسپرم و یکی از روشهای کمک باروری می باشد.IUI   به تنهایی یا بهمراه تحریک تخمدانی برای درمان انواع مختلفی از نازایی بکار برده می شود.  از کاربردهایIUI می توان به درمان نازایی به علل زیر اشاره کرد:
 

نازایی به دلیل فاکتور مردانه

نازایی بدون علت (توجیه نشده)

نازایی به علت وجود مشکلاتی لوله های رحمی که مانع رسیدن تخمک ها از طریق لوله های رحمی (فالوپ) به رحم می شود.) به جز انسداد دوطرفه لوله ها)

نازایی به علت اختلالات عملکردی تخمک گذاری

نازایی به علت فاکتور سرویکال (مشکل در گردن رحم)

نازایی به علت فاکتور رحمی

نازایی به علت اندومتریوز

IUI
به همراه افزایش تحریک کنترل شده تخمدان (COH) روش مناسب، غیر تهاجمی و کم هزینه بوده و باید بعنوان اولین خط درمانی نازایی بدون علت، قبل از IVF باشد.  شیوع نازایی به علت فاکتور مردانه 40- 25% و نازایی بدون علت 10% می باشد که مجموعاً نیمی از موارد را تشکیل می دهند. از آنجائیکه IUI تکنیکی غیر تهاجمی و از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه می باشد، بیش از صد سال است که در درمان نازایی به علل مختلف به کار برده می شود و نازایی با فاکتور مردانه و نازایی بدون علت هر دو از اندیکاسیونهای شایع IUI می باشند.

در این روش به مرد یک ظرف استریل داده می شود تا پس از انجام انزال، مایع منی خود را در آن بریزد. در برخی مراکز از نوعی کاندوم مخصوص برای جمع آوری مایع منی استفاده می شود. این نمونه حداکثر باید ظرف مدت نیم ساعت به آزمایشگاه تحویل داده شود. 

در آزمایشگاه پس از طی مراحلی ( مانند ستشوی اسپرم با روشهای مختلف که بر حسب روش استفاده شده از نیم تا دو ساعت وقت می گیرد)،‌ اسپرم آماده سازی می شود. می توان از اسپرم های فریز شده در بانک اسپرم نیز برای انجام IUI استفاده کرد. اسپرم آماده سازی شده باید ظرف مدت کوتاهی (حداکثر12- 6 ساعت) به رحم وارد شود. به این منظور یک کاتتر (میل جراحی ظریف) حاوی اسپرم ها را از دهانه و گردن رحم گذرانده، وارد رحم می کنند و اسپرم ها را به درون رحم تزریق می کنند.

IUI می تواند با مصرف دارو های باروری در زن به منظور تحریک تخمک گذاری و یا بدون مصرف این دارو ها انجام شود.

بهترین زمان انجام
IUI برای زن، حول وحوش شش ساعتهء پیرامون تخمک گذاری است. عده ای معتقدند که در نازایی به علت فاکتور مردانه، IUI
باید پس از تخمک گذاری و در سایر موارد قبل از تخمک گذاری انجام شود تا اسپرم در رحم منتظر تخمک بماند.
در مراجعه اول برای زن یک سونوگرافی کنترل برای بررسی وضعیت تخمدانها انجام می دهند. اگر در همان زمان شواهدی دال بر تخمک گذاری وجود داشته باشد و تهیه نمونه اسپرم نیز ممکن باشد، می توان در همان موقع
IUI را انجام داد. به طور کلی پس از بررسی وضعیت تخمدانها و اطمینان از طبیعی بودن آنها تزریق داروی کمک باروری (hCG ) به منظور تحریک تخمک گذاری در روز سوم دوره عادت ماهیانه انجام می شود. معمولا IUI حدود 24 تا 48 ساعت بعد از تزریق دارو انجام می شود. زمان اختصاصی 36 ساعت پس از تزریق hCG است. اگر بنابر نظر پزشک و شرایط موجود برای افزایش میزان موفقیت، دوبار IUI در یک مرحله انجام شود، معمولا حداقل با فاصله 12 ساعت و 48- 24 ساعت پس از تزریق hCG انجام می شود.

عده ای زمان انجام
IUI را بر اساس اوج طبیعی هورمون LH می سنجند. در این مورد مرتبه IUI در 36 ساعت پس از آن انجام می شود. اگر 2 بار IUI انجام شود بین 48 12 ساعت پس از اوج طبیعی هورمون LH ( LH Surge ) انجام می شود.

قبل از انجام
IUI باید از نزدیکی امتناع شود. معمولا بیان می شود که 72 ساعت قبل از IUI نباید نزدیکی داشته باشند، اما اگر شمارش پایین اسپرم علت انجام IUI است، بایستی 48 ساعت بین انزال آخر و جمع آوری اسپرم فاصله زمانی باشد ولی اگر اشکال از اسپرم نباشد، نزدیکی 24 ساعت قبل از IUI هم اشکالی نخواهد داشت.

پس از انجام
IUI در هر زمانی می توان نزدیکی داشت و در واقع بسیاری از پزشکان نزدیکی را پس از IUI توصیه می کنند.

بهترین شانس برای حامله شدن، در حضور 4-3 فولیکول است و فولیکولهای بیشتر شانس حاملگی چند قلو را افزایش می دهد. از طرفی کیفیت و شمارش های بالاتر اسپرم نیز با میزان موفقیت بیشتری همراه است اما تفاوت کمی بین موفقیت شمارش های زیاد و متوسط وجود دارد.

میزان موفقیت در
IUI با توجه به عوامل موثر ذکر شده، بین 6% و 26% در هر دور درمان می باشد.
در صورت عدم موفقیت درمان نازایی پس از انجام سه دور
IUI ، می توان از IVF برای درمان استفاده کرد.

ICSI  چیست؟

ICSI مخفف کلمه انگلیسیِIntra cytoplasmic sperm Injection و به معنیِ تزریق اسپرم به داخل سیتوپلاسم تخمک می باشد. در این روش تخمک تنها با یک اسپرم مرد در ظرفی در آزمایشگاه ترکیب می‌شود. بعد از باروری، جنین حاصل در رحم زن قرار داده می‌شود.

IVF  چیست؟

IVF مخفف لغت های انگلیسی In Vitro Fertilization" به معنی "باروری در در آزمایشگاه" است. اولین بار پزشکان موفق شدند با این روش در سال 1978 نوزادی را در یک زوج نابارور به دنیا بیاورند.
به عبارت دیگر
IVF لقاح (ترکیب) ساده تخمک زن با اسپرم مرد در آزمایشگاه است. پس از لقاح، جنین را تا مرحله ای معین در آزمایشگاه پرورش داده و سپس این جنین را از طریق کردن رحم (سرویکس) به درون رحم زن وارد می سازند.

IVF برای ناباروری به علل زیر استفاده می شود:

مشکلات لول های رحمی ( اختلالات شدید لوله ای مانند هیدروسالپنکس، بسته بودن لوله د قسمت درو از رحم، بسته بودن لوله در دو محل،‌ چسبندگی های شدید لگنی و شکست در اعمال جراحی قبلی برای رفع اشکال لوله ها
آندومتریوز
نازایی توجیه نشده
نازایی به علت فاکتور سرویکال
نازایی با فاکتور مردانه
اختلالات تخمک گذاری، کاهش رزرو تخمدانی و نازایی در ارتباط با سن

 

 

 

 

 

  Comments ()
Recent Posts تخمدان (Ovary) حرکت جنین ارتباط کاهش وزن شدید و بروز نازائی در زنان و دختران سندرم پیش از قاعدگی زنان در سنین خاص باید اسیدفولیک بیشتری مصرف کنند لزوم توجه به کاهش وزن در زنان یائسه زنان چاق در زمان زایمان بیشتر در معرض خطر قرار دارند جدیدترین نتایج تحقیقات دانشمندان در مورد مصرف قرصهای ضدبارداری سرد مزاجی بانوان علل سرد مزاجی جنسی زنان.
My Tags  
My Friends   باشگاه مدیران و متخصصان My Pardis